Nieletni – ustawa o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich
Uznając rodzinę za naturalne środowisko rozwoju człowieka oraz opierając się na zasadzie autonomii rodziny i pierwszoplanowej roli rodziców – matki i ojca – w przekazywaniu nieletnim wartości, zasad i niezbędnych wzorców, kierując się nadto prawem nieletnich do szczególnej troski i pomocy oraz zasadą subsydiarności, Rzeczpospolita Polska otacza rodzinę ochroną i wsparciem w wychowaniu, które respektując chrześcijański system wartości, za podstawę przyjmuje uniwersalne zasady etyki.
Umacnianie poczucia odpowiedzialności rodzin za przygotowanie dzieci do życia we wspólności, jako indywidualnie ukształtowanej jednostki oraz za wychowanie nieletnich na osoby świadome swych obowiązków rodzinnych i obywatelskich jest wspólnym dobrem całego społeczeństwa.
W dążeniu do wzmacniania świadomości odpowiedzialności za własne czyny, przeciwdziałania demoralizacji nieletnich i dopuszczaniu się przez nich czynów karalnych oraz stwarzaniu warunków powrotu do normalnego życia nieletnim, którzy popadli w konflikt z prawem lub z zasadami współżycia społecznego.
Ustawodawca wskazał wprost w art. 2 ustawy z dnia 09 czerwca 2022r., o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, że przewidziane w tej ustawie działania podejmuje się tylko w określonych przypadkach. Przykładowo gdy nieletni wykazuje przejawy demoralizacji lub dopuścił się czynu karalnego. Mianowicie są nimi: przeciwdziałanie demoralizacji nieletnich oraz dopuszczenie się przez nieletnich czynów karalnych. Przy czym pojęcie demoralizacji nie zostało ustawowo zdefiniowane. Każdorazowo należy ustalać, czy zachowania nieletniego wskazują na jego zdemoralizowanie oraz jego stopień.
Odnosząc się do pojęcia czynu karalnego trzeba pamiętać, że co do zasady, nieletni poniżej 17 roku życia nie ponosi odpowiedzialności karnej za zachowania stanowiące przestępstwa w rozumieniu ustawy z dnia 06 czerwca 1997r., Kodeks karny – dalej jako K.k.. Z wagi wyłącznie na swój młody wiek. Co jest w pełni zrozumiałe biorąc pod uwagę biologię człowieka.
Na zasadach przewidzianych tej ustawie odpowiada ten kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 roku życia. Tak stanowi wprost art. 10 § 1 K.k.. Oczywiście pomijam wyjątek od tej reguły przewidziany również w tymże art. 10 § 2 i 2a K.k.. Sprawca czynu oznaczonego w przepisach części szczególnej Kodeksu karnego popełniający go po ukończeniu 17 roku życia dopuszcza się popełnienia przestępstwa. Ponosi wtedy odpowiedzialność na podstawie przepisów tej ustawy – Kodeksu karnego. Inaczej, sprawca przestępstwa oznaczonego w przepisach części szczególnej Kodeksu karnego popełniający czyn zabronionych przed ukończeniu 17 roku życia dopuszcza się popełnienia czynu karalnego w rozumieniu ustawy o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich. Ustawodawca uznaje, że nieletni nie dopuszcza się przestepstwa lecz czynu karalnego.
Niestety ale nie zawsze tak się dzieje. Zwłaszcza w tzw. mediach społecznościowych, które są pełne co najmniej niestosownych, wpisów. Dlatego pamiętajmy o szczególnych cechach nieletnich.
Adwokat 